Cây Chay – Ceiba pentandra

Cây chay, còn có tên gọi khác là cây gạo, cây sao, là một loài cây thân gỗ to, cao khoảng 20-30m, thuộc họ Bombacaceae. Cây có nguồn gốc từ Trung Mỹ, phân bố rộng rãi ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.

Cây Chay
Cây Chay

Đặc điểm hình thái

Cây chay có thân cây to, màu xám, nhẵn, không có gai. Lá cây chay mọc so le, kép lông chim chẵn, cuống chung dài 20-30cm, có lông; lá nhỏ 5-7 đôi hình bầu dục, dài 10-15cm, rộng 5-7cm. Hoa cây chay mọc thành chùm ở đầu cành, màu trắng hoặc hồng. Hoa có 5 cánh, cánh hoa mềm mịn, nhụy vàng. Cây chay ra hoa vào mùa hè. Quả cây chay hình cầu, đường kính 10-15cm, khi chín màu nâu đen, bên trong có nhiều hạt.

Thành phần hóa học

Cây chay có chứa các thành phần hóa học sau:

  • Tanin: Có tác dụng sát trùng, cầm máu, chống viêm.
  • Flavonoid: Có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn.
  • Saponin: Có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, chống ung thư.

Tính vị, tác dụng

Cây chay có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bổ tỳ, ích khí, nhuận tràng, thanh nhiệt, giải độc.

Công dụng

Cây chay được sử dụng trong y học cổ truyền và y học hiện đại với các công dụng sau:

  • Tác dụng bổ tỳ, ích khí

Cây chay có tác dụng bổ tỳ, ích khí rất tốt. Lá cây chay được dùng để chữa các bệnh như suy nhược cơ thể, ăn uống kém, mệt mỏi,…

  • Tác dụng nhuận tràng

Cây chay có tác dụng nhuận tràng rất tốt. Quả cây chay được dùng để chữa các bệnh như táo bón, khó tiêu,…

  • Tác dụng thanh nhiệt, giải độc

Cây chay có tác dụng thanh nhiệt, giải độc rất tốt. Vỏ cây chay được dùng để chữa các bệnh như mụn nhọt, lở loét, ngộ độc thực phẩm,…

Liều dùng

Liều dùng cây chay tùy thuộc vào từng bài thuốc cụ thể. Tuy nhiên, liều dùng thông thường như sau:

  • Liều dùng cho người lớn: 10-20g/ngày.
  • Liều dùng cho trẻ em: 5-10g/ngày.

Cách dùng

Cây chay có thể dùng tươi hoặc khô. Dùng tươi thì giã nát, đắp hoặc sắc uống. Dùng khô thì sắc uống hoặc ngâm rượu.

Chống chỉ định

Cây chay có vị ngọt, tính bình, nên không nên dùng cho người bị tiêu chảy, người có cơ địa hàn.

Một số bài thuốc từ cây chay

  • Chữa suy nhược cơ thể, ăn uống kém, mệt mỏi: Dùng 10-15g lá cây chay sắc uống.
  • Chữa táo bón, khó tiêu: Dùng 10-20g quả cây chay sắc uống.
  • Chữa mụn nhọt, lở loét: Dùng 10-15g vỏ cây chay sắc uống hoặc đắp.
  • Chữa ngộ độc thực phẩm: Dùng 10-15g vỏ cây chay sắc uống.

Cây chay là một loại cây thân gỗ lớn, có tán rộng, mọc nhanh, không cao quá nên rất thích hợp trồng làm cây bóng mát trong công viên, vỉa hè, đường phố.

Xem thêm:

Bình luận

Your email address will not be published. Required fields are marked *